O Jasone στο Noizy

Πότε ξεκίνησες και πως επηρέασες την τέχνη του γκράφιτι;

Ξεκίνησα να γράφω σε τοίχους το ‘87-‘88 και το γκραφίτι το ξεκίνησα το ’91. Αρχικά, επηρεάστηκα από ντοκιμαντέρ της ελληνικής τηλεόρασης για την κουλτούρα του Hip-Hop που ξεκινούσε στην Αμερική και έχοντας μια προϋπηρεσία στο μουσικό θέμα (Rap, DJ-ing, Hip-Hop), πλέον δε θα πω ότι απλά ασχολούμαι αλλά ότι είναι η ζωή μου. Ζωγραφίζω από την ώρα που γεννήθηκα και απογείωσα το γκραφίτι λίγο πολύ. Στην Ελλάδα ήμουν από τους πρώτους που το έκαναν και δε σταμάτησαν να το κάνουν. Η συνεχόμενη ροή που είχα σε αυτό το κομμάτι επηρέασε καινούριους να μπουν στην υπόθεση– αυτό που ουσιαστικά τους επηρέασε είναι ότι δεν σταμάτησα ποτέ να το κάνω , στη φάση ότι έπαιρναν κουράγιο και θάρρος «αφού δε σταματάει ο Jasone, εμείς γιατί να σταματήσουμε;» Γενικά, δεν είναι θέμα ηλικίας ή κάτι τέτοιο. Το θέμα είναι απλά να το γουστάρεις, γιατί ξέρεις στην Ελλάδα είναι λίγο ο φραπές, λίγο οι γκόμενες που αποτελούν την καταστροφή των οποιονδήποτε δημιουργικών πραγμάτων.

Υπάρχει ένα συγκεκριμένο στυλ στα γκράφιτι που έχεις κάνει;

Το γκραφίτι είναι και παραμένει στο 99% του, αν όχι στο 100%, γράμματα, ο καθένας γράφει το όνομα του. Στην ουσία είναι η εξέλιξη μιας υπογραφής. Η εξέλιξη των γραμμάτων του ονόματός σου είναι που γεννάει κάποιο στυλ-κάποιοι γίνονται πολλοί καλοί οπότε μιλάμε για skills-ικανότητα του καθενός να μπορέσει να ξεχωρίσει. Απλά κάποιος βάζει characters/ backgrounds ώστε να το ενισχύσει. Η ουσία όμως παραμένει ίδια. Απλά γράφει το όνομα του σε ένα τοίχο και περιστοιχίζεται πλέον από διάφορα τεχνικά πράγματα.

Υπάρχουν, ή υπήρξαν παλιότερα στις αρχές εμφάνισης του γκράφιτι, διαμάχες/έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των ομάδων;

Η βεντέτα είναι μέσα στο παιχνίδι της υπόθεσης Hip-Hop. Τα “battle” που λέμε. Μια ευγενής άμιλλα να το πω, κώδικες που δεν είναι γραμμένοι αλλά γεννιούνται μέσα σε αυτό. Φυσικά ο σεβασμός πάντα πρέπει να υπάρχει. Για παράδειγμα, ο πιτσιρικάς που αρχικά μπαίνει στο χώρο και δε ξέρει τι κάνει, κάπως έτσι δημιουργούνται οι βεντέτες! Ανταλλάσσονται κουβέντες, κάποια έργα σβήνονται γιατί και ο πιτσιρικάς με κάτι πρέπει να ασχοληθεί. Το σημαντικό όμως είναι να μη χάνεται η ουσία που είναι η δημιουργία/η ζωγραφική/ο χαβαλές.

Πως και γιατί η τέχνη του γκράφιτι είναι συνδεδεμένη με την Hip-Hop μουσική;

Το γκραφίτι είναι ένα από τα 4 στοιχεία του Hip-Hop. Συγκεκριμένα, τα στοιχεία είναι:

1)DJ-ing: παραγωγοί μουσικής
2) Rap-lyrics : γράφονται πάνω στο beat του DJ
3) Breakdance: αυτοί που χορεύουν την υπόθεση
4) Graffiti: το κομμάτι της τέχνης ολοκληρώνεται με αυτό. Να πούμε ότι κατά τη δεκαετία του ’80 φούντωσε στην Ευρώπη, ενώ ξεκίνησε από το ‘70 στη Ν.Υόρκη, κυρίως στις φτωχοχογειτονιές αλλά και στα μπλοκ πάρτυ που γινόντουσαν. Τελικά, είναι ένα παραπαίδι του Hip-Hop το γκράφιτι, χωρίς να σημαίνει ότι όσοι ασχολούνται με το γκραφίτι είναι μόνο Hip-Hop. Άλλωστε, και η σκηνή του Punk το στήριξε μέσω αντίδρασης και των πολιτικών αντιπαραθέσεων γενικά με εξουσία κτλ. Πλέον με το γκράφιτι ασχολείται όποιος θέλει.

Τι έχεις να πεις σχετικά με το Φεστιβάλ Hip-Hop;

Το Φεστιβάλ Hip-Hop πραγματοποιήθηκε με στήριξη από εταιρίες: Γενικά το φεστιβάλ ήταν μια εύκολη λύση για συνεύρεση των ανθρώπων που κάνουν γκραφίτι. Συνήθως όλα γινόταν το βράδυ και οι γκραφιτάδες δε γνωριζόνταν παρά μόνο μέσα από τους τοίχους τους. Κάτι γίνεται εδώ πέρα! Το φεστιβάλ παλιά ήταν όνειρο! Ο 15χρόνος δεν μπορεί να το αντιληφθεί αυτό! Το ίντερνετ τα έχει αλλάξει όλα. Παλιά ούτε κινητά δεν είχαμε, η επικοινωνία με ένα writer της Αθήνας ήταν μέσω ταχυδρομείου και στα γράμματα βάζαμε φωτογραφίες για να δει ο άλλος τι κάναμε! Αν το πεις αυτό σήμερα σε κάποιον πιτσιρικά θα γελάει γιατί πλέον όλη η υπόθεση γίνεται με ένα κλικ. Αυτό ωστόσο χαλάει λίγο την ανάγκη δημιουργίας γιατί αλλοιώνει τη διαδικασία του ψαξίματος. Εμείς παλιά θα παίρναμε ιδέες για μια γραμματοσειρά, για παράδειγμα, από το χαρτί της γκοφρέτας και τα γαριδάκια! Ο άλλος τώρα έχει το κλικ και τα τρώει με το κουτάλι από το ίντερνετ και βαριέται να πάρει τα πόδια του να πάει να βάψει. Η υπόθεση του γκραφίτι όμως είναι ο δρόμος. Αφού το λέει και η λέξη, είναι STREET ART και όχι Pc/Internet Art. Αυτό έχει καταστρέψει τη νέα γενιά γι’ αυτό και δεν υπάρχει εξέλιξη και μεταφράζουμε διάφορες μορφές τέχνης σε υποκουλτούρες –και πλέον ακόμη και αυτός που κάνει μια μουτζούρα λέμε ότι κάνει τέχνη. Δεν είναι έτσι όμως!

Κατά πόσο ισχύει ότι οι γκραφιτάδες πρέπει να βγουν μεταμεσονύκτιες ώρες ώστε να «δουλέψουν» πάνω σε τοίχους; Πόσο ριψοκίνδυνη ήταν αυτή η κατάσταση παρανομίας;

Ριψοκίνδυνο κατά κάποιο τρόπο γιατί όταν είσαι νεότερος έχεις την άγνοια του κινδύνου- τι πας να κάνεις και πώς να το κάνεις. Γενικά, σημαντικό ρόλο έχει να δείξεις σεβασμό στην ιδιωτική περιουσία. Τη δημόσια ρημάξτε την! Προσωπικά είμαι φορολογούμενος από τα 14 που δουλεύω , τους φόρους μου τους πληρώνω και μου ανήκουν κάποια πράγματα στην πόλη. Κανείς δεν με ρώτησε για το γήπεδο που χτίστηκε απέναντί μου, τη δική μου άποψη και το κτίριο είναι όλο γκρι χωρίς λόγο. Κανείς δεν με ρώτησε αν θέλω να ξυπνάω και να βλέπω αυτό το τοίχο μπροστά μου, αισθητικά πως μου φαίνεται. Οπότε και εγώ το ζωγράφισα και δε περιμένω να μου πει κανένας τίποτα, αν το κάνω σωστά ή όχι.
Γενικά πάντως και την ημέρα που βάφω παράνομα γίνεται. Δεν έχω πάρει ποτέ άδεια στα χέρια μου. Χρόνο να έχω και είτε είναι νύχτα, είτε μέρα θα βάψω.
Οι πιτσιρικάδες όμως θέλουν την ίντριγκα της νύχτας και να βγουν με την παρέα τους να πουν ότι «εγώ βγήκα βράδυ κτλ.» και έτσι στηρίζεται αυτό. Δε θα σου πει κανένας αν βάψεις μέρα γιατί το κάνεις μέρα, βέβαια συγκρούονται οι απόψεις με τους μικρούς. Εκεί οι μικροί θα σου τη πουν θα σου πουν ότι αυτός είναι «λεγκαλάς» ότι και καλά είναι νόμιμος μόνο και μόνο γιατί βάφει μέρα αλλά χωρίς να ρωτήσουν αν έχει άδεια στα χέρια του για το χώρο που βάφει. Και αν σε πιάσουν την ώρα που βάφεις σε μαζεύουν και δεν τρέχει κάστανο! (Αλλά και εκεί το σημαντικό είναι πως θα το χειριστείς το ζήτημα. Άπειρες φορές με έχουν πιάσει βράδυ, ντάξει έχω φάκελο πλέον. Από τη χρονιά του ‘97. Σημασία έχει που βάφεις και τι κάνεις. Σε δημόσια περιουσία πρόστιμο δεν πέφτει πια. Το πολύ να πας να «ασπρίσεις» κάνα τοίχο ή να τη βγάλεις μια νύχτα στο κρατητήριο. Εδώ κοιτάνε να βγάλουν από τις φυλακές άλλους και άλλους!) Σημασία έχει τι πας να κάνεις. Αν πας να βάψεις αστυνομικό τμήμα, εντάξει δε σε σώζει ούτε ο Θεός ο ίδιος!

Έχει συμβεί ποτέ τίποτα ακραίο;

Στο τρένο έγινε ένα πέσιμο, εκεί που τα βάφαμε και έμεναν άστεγοι. Για καλή μου τύχη φορούσα τη μάσκα την παραδοσιακή που φοράω και ο άστεγος που με είδε φοβήθηκε πιο πολύ από μένα. Μάλλον θα τρέχει ακόμα! Γενικά, μέσα στη νύχτα συναντάς πολλά, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος.

Κέρδος υπάρχει;

Στις μέρες μας είναι λίγο δύσκολο το χρηματικό. Ότι υπάρχει κάτι, πάντα υπάρχει. Τώρα σχετικά με το κέρδος, για εμένα θα μιλήσω. Κέρδος για εμένα είναι η αναγνωρισιμότητα. Εγώ ανοίγω το φάσμα γενικά, πχ για εμένα το κέρδος ήταν να βγεις σε ένα κανάλι στην τηλεόραση (προ ίντερνετ) και έτσι είχες τη δυνατότητα να σε δει κάποιος από την άλλη άκρη της χώρας! Παλιά ταχυδρομούσαμε γράμματα για να ‘ρθει η εξάπλωση, τώρα είναι πιο άμεση και πιο γρήγορη η επαφή. Τώρα για το χρηματικό, γενικά όλοι έχουμε βγάλει λίγο πολύ χρήματα όταν ασχοληθήκαμε. Βοηθάει στο πορτοφόλι που έχεις για τα χρώματα. Κυρίως για τα υλικά. Όταν είσαι μικρός έχει τα έξοδά του. Πλέον το μπουκάλι σπρέι κάνει 5 ευρώ-παλιά έκανε 500 δραχμές. Δεν περισσεύουν και τα λεφτά, ούτε πρόκειται οι γονείς να στηρίξουν κάτι τέτοιο.